“Het gevoel dat het Schadefonds hen serieus neemt, weegt voor de meeste slachtoffers minstens zo zwaar als een tegemoetkoming”

Als jurist bij Slachtofferhulp Nederland staat Kelly slachtoffers bij als er veel tegelijk op hen afkomt. Bij de aangifte, tijdens een strafzaak en bij een aanvraag bij het Schadefonds helpt zij hun wensen en schade duidelijk te maken. Binnen haar team is ze bovendien Schadefonds-specialist: collega’s kunnen bij haar terecht met vragen over het aanvraagproces en nieuw beleid.

Kelly ondersteunt slachtoffers van misdrijven op verschillende locaties. “Ik werk op kantoor maar ook deels op het politiebureau, binnen de ZSM-aanpak. Dit is een samenwerkingsverband tussen verschillende ketenpartners: politie, het OM, de reclassering, de Raad voor de Kinderbescherming en Slachtofferhulp Nederland.” ZSM staat voor Zorgvuldig, Snel en op Maat.

Binnen één dag duidelijk
Deze aanpak is bedoeld voor verdachten die net zijn aangehouden voor zaken als stalking, mishandeling of bedreiging. “Na de aangifte ga ik met het slachtoffer in gesprek: hoe gaat het op dat moment, en welke wensen zijn er? Het kan zijn dat iemand schade wil verhalen, of dat een contactverbod nodig is. Soms is er behoefte aan mediation, soms juist helemaal niet.

Op basis van dit gesprek breng ik een advies uit aan de officier van justitie over de afwikkeling van de zaak. Met mijn informatie en die van andere ketenpartners beslist de officier vaak al binnen één dag of er vervolging komt. Zo krijgen slachtoffer en verdachte snel duidelijkheid.”

Hulp bij de aanvraag
Bij strafzaken helpt Kelly slachtoffers bij de voorbereidingen. “Ik ben ook aanwezig op de zitting, bijvoorbeeld om de schadevergoeding toe te lichten. Ook kan ik het spreekrecht uitoefenen namens het slachtoffer, want niet ieder slachtoffer kiest ervoor om zelf te spreken of om bij de zitting te zijn.”

Bij iedere casus – met of zonder strafproces – beoordeelt Kelly of het slachtoffer in aanmerking komt voor een aanvraag bij het Schadefonds. Vaak helpt ze ook met het indienen van de aanvraag en het verzamelen van bewijsstukken waar het letsel uit blijkt.

“Ze hebben al genoeg aan hun hoofd. Het beantwoorden van de vragen kan emotioneel best zwaar zijn.”

Artikel 12-procedure
“Sommige mensen zijn echt dankbaar voor hun tegemoetkoming. Wat me is bijgebleven, is de zaak van een vrouw die ik bijstond nadat zij door haar partner was verkracht.”

Inmiddels waren ze uit elkaar en het Openbaar Ministerie besloot niet te vervolgen. Kelly diende daarop een artikel 12-procedure in, omdat zij wel genoeg aanknopingspunten zag. Toch bleek het bewijs uiteindelijk onvoldoende. “Dat was heel pijnlijk, zeker omdat de vrouw op vervolging had gehoopt. Hierna vroeg ik voor haar een uitkering aan bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven.”

Na een tijd belde de vrouw me heel blij: het Schadefonds had haar een bedrag toegekend. Ze woonde toen in een opvanghuis en stond op de wachtlijst voor een woning. Het geld ging ze gebruiken voor de inrichting, als het zover was. Voor haar voelde dat als een nieuwe start.”

Vertrouwen in de rechtsstaat
“Het gevoel dat het Schadefonds hen serieus neemt, weegt voor de meeste slachtoffers minstens zo zwaar als een tegemoetkoming”, ziet Kelly. “Zeker in zedenzaken, waar het vaak het ene woord tegen het andere is, en er verder geen ondersteunend bewijs is.”

“Het gevoel dat het Schadefonds hen serieus neemt, weegt voor de meeste slachtoffers minstens zo zwaar als een tegemoetkoming”

De uitleg in de beslisbrief speelt daarbij een heel belangrijke rol, benadrukt ze: “Zelfs bij een afwijzing geeft een goede uitleg het gevoel dat hun verhaal wel wordt geloofd. Dat draagt echt bij aan hun herstel van vertrouwen in instanties en de rechtsstaat.”

Schadefonds-specialist
Binnen haar eigen team is ze ook Schadefonds-specialist. “Ik zorg voor de bekendheid over het werk van het Schadefonds. Iedereen kan bij me terecht met vragen en twijfels rondom het invullen van het aanvraagformulier.” Daarnaast praat ze haar collega’s bij over wijzigingen in de beleidsbundel, die zij zelf weer te horen krijgt van een van de beleidsadviseurs.

Het is fijn dat er steeds meer gewone taal in de beslisbrieven staat, constateert ze. “In een brief met een positieve beslissing staat de zin: dit had nooit mogen gebeuren. Dat is een mooie en krachtige zin, die voor iedereen is te begrijpen. Ook het aanvraagformulier is korter geworden, met duidelijke taal. Dat maakt de drempel naar het Schadefonds ook minder hoog.”

Leren door te delen
Kelly gaat met plezier naar de jaarlijkse bijeenkomsten voor alle Schadefonds-specialisten. Dit jaar werd het op het kantoor van het Schadefonds zelf georganiseerd.

“Het zou mooi zijn als er in de toekomst meer directe uitwisseling komt tussen onze juristen en die van het Schadefonds, bijvoorbeeld in de vorm van werksessies. Ik denk dat we nog veel van elkaar kunnen leren door praktijkervaringen te delen. Dat zorgt ook weer voor een verdere verbetering van onze dienstverlening.”