“Stukken van het Schadefonds beschouw ik als een soort externe validatie”

Op welke manieren ondersteunt het Openbaar Ministerie slachtoffers tijdens een strafzaak? Allard Altena, officier van justitie in het parket Midden-Nederland, vertelt over zijn ervaringen en hoe het Schadefonds hem helpt in zijn werk.

“Er wordt tegenwoordig veel beter dan vroeger gekeken naar de positie en de belangen van het slachtoffer”, ziet Allard. “De informatievoorziening is flink verbeterd, slachtoffers krijgen eerder toegang tot de stukken. Als Openbaar Ministerie bieden we ook slachtoffergesprekken aan.”

“Er wordt tegenwoordig veel beter dan vroeger gekeken naar de positie en de belangen van het slachtoffer”

In zo’n gesprek geeft hij uitleg over zaken als het verloop van de zitting, wat de bewijslast is en hoe het spreekrecht in elkaar zit. “Slachtoffers kunnen vragen stellen over bijvoorbeeld de procedure en mogelijke straffen. Zo weten ze beter wat ze wel en niet kunnen verwachten van een zitting.”

Warme houding

Het OM werkt ook met slachtoffercoördinatoren. “Zij leveren wat mij betreft een onmisbare bijdrage aan de begeleiding van slachtoffers. Deze coördinatoren worden gekoppeld aan zaken die veel impact hebben op slachtoffers. Welke wens of vraag slachtoffers ook hebben, ze kunnen terecht bij hun coördinator. Dat zit ook in kleine dingen.”

“Bijvoorbeeld zorgen voor een zaaltje, waar het slachtoffer zich even kan terugtrekken als dat nodig is. Of, voorafgaand aan de zitting, samen met een slachtoffer bekijken op welke plek deze het liefste gaat zitten in de zaal.”

“Door hun warme houding staan de coördinatoren namens het OM symbool voor serieuze betrokkenheid bij het slachtoffer. Dat is essentieel, want de juridische procedure kan best als afstandelijk worden ervaren. Ik kijk met bewondering naar hoe de coördinatoren hun werk doen.”

Nieuwe beroepsgroep

Wat vindt hij van de toename van slachtofferadvocaten? “Het zijn er inderdaad een stuk meer dan vroeger. Ik zie een duidelijke meerwaarde van deze relatief nieuwe beroepsgroep. Ze behartigen de juridische belangen van slachtoffers, en dat doen ze met verve.”

“Het is te merken dat de meesten met een gegronde reden voor deze tak van sport kiezen: ze willen er stáán voor hun cliënten. Als je het hebt over de versterking van de positie van het slachtoffer in een strafproces, dan kom je al snel bij hen uit.”

Externe validatie

“Voor de vorderingen van de benadeelde partij is het Schadefonds relevant. Vorderingen zijn een wezenlijk onderdeel, zeker in grotere zaken.” Maar ook bij kleinere zaken, zoals eenmalige mishandeling, is het Schadefonds regelmatig al in beeld geweest vanwege het uitkeren van een voorschot.

“Toekenning van een tegemoetkoming is voor mij relevante informatie, want het Schadefonds hanteert een gedegen toets om aanvragen te beoordelen. In die zin beschouw ik jullie stukken als een soort externe validatie: een tegemoetkoming betekent immers dat jullie de zaak serieus genoeg vonden. Dat draagt bij aan mijn beeldvorming over een zaak.”

“Toekenning van een tegemoetkoming is voor mij relevante informatie, want het Schadefonds hanteert een gedegen toets om aanvragen te beoordelen.”

Voor slachtoffers vindt hij de tegemoetkoming een mooie vorm van erkenning, in een relatief vroeg stadium. “En als ik strafrechtelijk geen schadevergoeding kan opleggen, hebben ze in ieder geval wel de uitkering – dan staan ze niet helemaal met lege handen. Gezien het feit dat jullie al 50 jaar bestaan, voorzien jullie duidelijk in een behoefte. Ga vooral zo door, zou ik zeggen!”