Zoek op een onderwerp. Vul geen namen of persoonlijke gegevens in.

Kirsten

“Aan de buitenkant zie je vaak niet wat er achter de voordeur gebeurt”

Kirsten, nabestaande van een slachtoffer van femicide

Kirsten, nabestaande van een slachtoffer van femicide

Lees 50 inspirerende verhalen
Meer verhalen

In juni 2014 veranderde het leven van Kirsten (31) van de ene op de andere dag volledig. Haar moeder werd slachtoffer van femicide: ze werd door haar ex-partner om het leven gebracht. Twaalf jaar later vertelt Kirsten over de gevolgen van het verlies en vraagt ze expliciet aandacht voor de signalen die voorafgaan aan femicide. “Hoe meer mensen ze herkennen, hoe beter.”

Na de eerste schok merkte ze dat ze vrij open was over wat er was gebeurd. “Ik vond het destijds niet moeilijk om erover te vertellen, zeker niet als iemand ernaar vroeg. Ik dacht ook dat ik op een gegeven moment weer de persoon zou worden die ik daarvoor was.

Maar als je je moeder op deze manier verliest, verandert er zoveel. Je leven, maar ook de kijk op jezelf. Je wordt eigenlijk nooit meer helemaal de persoon die je was.”

Nieuwe omgeving

Op het moment dat ze haar moeder verloor, was ze achttien jaar en stond op het punt om te gaan studeren. Eerst wilde ze dat in haar eigen stad: “Maar dat is net een dorp, iedereen kende mijn verhaal. Daarom besloot ik te verhuizen naar een nieuwe omgeving.”

Via de casemanager van Slachtofferhulp Nederland kwam het Schadefonds in beeld. Het indienen van de aanvraag verliep zonder problemen: “Ik herinner me dat het vrij snel ging en dat de vragen duidelijk waren. Dat was fijn, omdat er op dat moment al zoveel op je afkomt. Dan is het prettig als je voor zoiets als een aanvraag niet allerlei ingewikkelde stappen hoeft te doorlopen.”

Dubbel gevoel

De financiële tegemoetkoming van het Schadefonds gebruikte Kirsten voor haar verhuizing en de eerste inrichting van haar studentenkamer. Als nabestaande stond ze er financieel gelijk alleen voor. Bovendien overleed een jaar later haar vader onverwacht aan een hartaanval.

Het ontvangen van het bedrag van het Schadefonds voelde dubbel, blikt Kirsten terug: “Het liefst had je natuurlijk helemaal geen aanspraak hoeven maken op deze regeling. Je wilt gewoon je moeder nog hebben. Opeens ben je onderdeel van een categorie mensen waar je niet bij wilt horen. Tegelijkertijd had ik het geld wel nodig en was het heel welkom.”

“Het ontvangen de tegemoetkoming voelde dubbel. Het liefst had je geen aanspraak hoeven maken. Je wilt gewoon je moeder nog hebben.”

Rauw op je dak

Het ontbreken van een financieel vangnet werkt lang door, weet ze uit ervaring. In haar studietijd had ze altijd bijbanen, maar dat voorkwam niet dat ze een hoge studieschuld opbouwde. “Ik hoorde weleens de opmerking: wie het goed aanpakt, hoeft niet te lenen bij DUO. Dan denk ik: leuk gezegd, maar hoe dan? Fulltime werken naast een fulltime studie?”

Haar ervaring met het Schadefonds is positief, maar meer informatie over toekomstige kosten was welkom geweest. “Zodat je weet waar je als nabestaande nog meer rekening mee moet houden, zoals therapiekosten.”

Die latere kosten komen vaak rauw op je dak. “Het Schadefonds zou daar bijvoorbeeld een jaar later over kunnen informeren, via de mail of telefoon. Dan ben je verder in je verwerking en sta je er meer voor open.”

Victim blaming

In januari 2015 werd de dader veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf voor doodslag. De rechter vond onvoldoende aanwijzingen voor voorbedachte rade. “De tegemoetkoming van het Schadefonds was eigenlijk de enige officiële erkenning die we kregen. In die tijd waren de slachtofferrechten minder uitgebreid dan nu.”

Ook was in 2014 het woord femicide nog niet gangbaar. Het overlijden van haar moeder werd destijds beschreven als een gebeurtenis ‘in de relationele sfeer’. Bovendien was er de nodige victim blaming richting haar moeder. “Alsof mijn moeder zelf een aandeel had gehad in het geweld dat haar overkwam.”

“Er was de nodige victim blaming richting mijn moeder. Alsof ze zelf een aandeel had gehad in het geweld dat haar overkwam.”

Signalen leren herkennen

Kirsten vertelt haar verhaal omdat ze aandacht wil vragen voor de signalen die aan femicide vooraf gaan (zie illustratie onder). “Dwingende controle en huiselijk geweld zijn vaak moeilijk te herkennen. Het begint niet altijd met zichtbaar geweld of duidelijke signalen, maar kan zich geleidelijk ontwikkelen.

Aan de buitenkant zie je vaak niet wat er achter de voordeur gebeurt. Juist daarom is het zo belangrijk dat mensen de signalen leren herkennen. Al is het maar één vrouw die wordt geholpen door mijn verhaal: daar doe ik het voor.”

Haar verleden zal altijd een deel van haar blijven, weet ze. “Maar het heeft me ook gemaakt tot wie ik ben. Bovendien haal ik er een bepaalde kracht uit: ondanks alles ben ik er nog en kan ik nog veel bereiken. Want ik ben méér dan alleen nabestaande.”

De 8 fasen naar femicide

De 8 fasen naar femicide.

Lees meer verhalen

Tanya Hoogwerf, geïnterviewd voor het 50-jarig bestaan van het Schadefonds Geweldsmisdrijven.

“De vraag ‘Waarom ga je niet bij hem weg?’ zullen wij nooit stellen”

Tanya Hoogwerf | Manager Filomena

Huiselijk geweld en intieme terreur blijven vaak jarenlang verborgen. Achter de voordeur, in alle lagen van de samenleving. Een stille epidemie, waarvan Tanya Hoogwerf de gevolgen iedere dag ziet. Als manager van Filomena pleit ze voor een integrale aanpak, waarin slachtoffers direct de juiste hulp krijgen.

Lees het verhaal
Barbara Godwaldt, nabestaande. Geïnterviewd voor het 50-jarig bestaan van het Schadefonds Geweldsmisdrijven.

“Je leert femicide pas herkennen als je het zo blijft noemen”

Barbara Godwaldt | Nabestaande van een slachtoffer van femicide, en specialist en adviseur op het gebied van preventie van intieme terreur en femicide.

In 2020 verloor Barbara Godwaldt haar zus Gea door femicide. Naast het enorme verdriet ervoer ze ook veel frustratie, vanwege de onkunde over femicide en intieme terreur in de samenleving, politiek en media.

Lees het verhaal
Lena, geïnterviewd voor het 50-jarig bestaan van het Schadefonds.

“Als daders recht hebben op een tweede kans, dan hebben de nabestaanden dat zeker ook.”

Lena Olivier | Nabestaande van een slachtoffer van femicide en voorzitter Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers (FNG)

In 2014 verloor Lena Olivier haar 38-jarige zus Miranda door femicide: ze werd vermoord door haar partner. Sindsdien zet Lena zich in voor meer erkenning en betere ondersteuning van nabestaanden van slachtoffers van geweldsmisdrijven.

Lees het verhaal